top of page

Η τέχνη του πηλού | Από την αρχαία Ελλάδα μέχρι σήμερα - εργαστήρι κεραμικής στη Νέα Μάκρη

Έγινε ενημέρωση: 21 Ιουλ 2023

Η κεραμική είναι μία από τις αρχαιότερες τέχνες που έχουν καταγραφεί και συνδυάζει τη χρηστικότητα με την καλαισθησία δημιουργώντας σκεύη χρηστικά ή διακοσμητικά με τη χρήση του πηλού. Η κεραμική είναι η τέχνη κατασκευής κεραμικών.


Πήλινος τελετουργικός λύχνος με παράσταση του ζεύγους των θεών Σάραπι και Ίσιδας. Από το ιερό των Αιγυπτίων θεών στην Μπρέξιζα Νέας Μάκρης - Μαραθώνα.
Πήλινος τελετουργικός λύχνος με παράσταση του ζεύγους των θεών Σάραπι και Ίσιδας. Από το ιερό των Αιγυπτίων θεών στην Μπρέξιζα Νέας Μάκρης - Μαραθώνα. | Φωτ.: Lifo

Τα πρώτα σημάδια από κεραμικά ευρήματα ανακαλύπτονται στην Κρήτη το 7.000π.X. ενώ τα πρώτα πήλινα αγγεία της Νεολιθικής περιόδου εμφανίζονται γύρω στο 6.000π.X.


Αττικός ερυθρόμορφος στάμνος. Η πρώτη αρπαγή της Ελένης, από το Θησέα, σε άρμα που ετοίμασε ο Πειρίθους ενώ η αδελφή της Φοίβη την αποχαιρετά. Του αγγειογράφου Πολυγνώτου. Πιθανόν από το Μαραθώνα. Δωρεά Κυριαζή.
Αττικός ερυθρόμορφος στάμνος. Η πρώτη αρπαγή της Ελένης, από το Θησέα, σε άρμα που ετοίμασε ο Πειρίθους ενώ η αδελφή της Φοίβη την αποχαιρετά. Του αγγειογράφου Πολυγνώτου. Πιθανόν από το Μαραθώνα. Δωρεά Κυριαζή. | Φωτ.: Lifo

Τα περισσότερα από τα ευρήματα των ανασκαφών του Μαραθώνα εκτίθενται στο ομώνυμο Αρχαιολογικό Μουσείο, που βρίσκεται στη θέση Βρανά. Το Μουσείο εγκαινιάστηκε το 1975, ενώ ανακαινίστηκε το 2004 και πλέον χωρίζεται σε 6 αίθουσες όπου τα πήλινα δοχεία εκτίθενται στην 6η αίθουσα.

Πύλινα δοχεία που εκτίθενται στο Μουσείο Μαραθώνα
Πήλινα δοχεία σε διάφορα σχέδια μεγέθη που εκτίθενται στο Μουσείο Μαραθώνα | Φωτ.: Culture Gov

Η κεραμική σήμερα - η γιόγκα της σύγχρονης εποχής


Οι «New York Times» σε ένα άρθρο τους, ονόμασαν την κεραμική τη «γιόγκα της σύγχρονης εποχής» και η αλήθεια είναι πως η συγκεκριμένη τέχνη έχει την ικανότητα να χαλαρώνει όσο λίγες. Σύμφωνα επίσης με ένα άρθρο της « Guardian», η συγκεκριμένη τέχνη επανεμφανίστηκε το 2019 ως δημοφιλές χόμπι.


Είναι γεγονός ότι μία χειρωνακτική εργασία πάντα βοηθάει να αποσπάσουμε το μυαλό μας από τις έγνοιες της καθημερινότητάς, όμως η συγκεκριμένη έχει κι άλλα πλεονεκτήματα. Καταρχάς, φτιάχνεις κάτι που μπορεί να χρησιμοποιήσεις καθημερινά, όποτε νιώθεις δημιουργικός και χρήσιμος ταυτόχρονα. Δεύτερον, αυτό το αντικείμενο που θα γεννηθεί μέσα από τα χέρια μας, φέρει τη δική μας σφραγίδα, οπότε τονώνει την αυτοπεποίθησή μας. Επιπλέον, η συγκεκριμένη ασχολία μάς γυρνάει με έναν τρόπο στα παιδικά μας χρόνια, τότε που παίζαμε με πλαστελίνες, πράγμα που μας δίνει μία αίσθηση ξεγνοιασιάς.



Μην ξεχνάς επίσης πως τα κεραμικά παράγονται με μηδενικούς ρύπους από φυσικά υλικά, τα οποία είναι βιοδιασπώμενα. Φυσικά βέβαια, ένα κεραμικό δεν θα διασπαστεί γρήγορα, γι’ αυτό άλλωστε σώζονται τόσο από την αρχαιότητα, όμως σταδιακά διασπάται σε μικρότερα κομμάτια, τα οποία δεν είναι τοξικά για το περιβάλλον.


Εργαστήρι κεραμικής στη Νέα Μάκρη


Μελέτες δείχνουν πως όταν κάποιος ασχολείται με την κεραμική τα επίπεδα στρες που βιώνει μειώνονται σημαντικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παρουσιάζεται και μία σημαντική βελτίωση στη διάθεσή, οπότε θα λέγαμε ότι το συγκεκριμένο χόμπι λειτουργεί και ως ένα ολιστικό αντικαταθλιπτικό. Παράλληλα, πράγμα που πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν, ασκείται και το σώμα μας, καθώς κεραμική απαιτεί σωματική δύναμη.


Εργαστήρι κεραμικής στη Νέα Μάκρη
Η εθελόντρια Μάρα Μανωλακάκη στο εργαστήρι κεραμικής Art Marque στη Νέα Μάκρη

Σήμερα στην Αθήνα αλλά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, υπάρχουν πολλοί χώροι, που παραδίδουν μαθήματα, αποκτώντας σταδιακά όλο και περισσότερο κοινό. Στο Μαραθώνα μας, και συγκεκριμένα στη Νέα Μάκρη, υπάρχει το Art Marque. Ο χώρος του εργαστηρίου λειτουργεί περισσότερο ως open studio και τα μαθήματα που γίνονται έχουν αυτή τη λογική.


Στο εργαστήρι Art Marque λειτουργεί και πωλητήριο με μοναδικά χειροποίητα καλλιτεχνικά δημιουργήματα

Οι εθελόντριες του WLM  στο εργαστήρι κεραμικής Art Marque
Οι εθελόντριες του WLM στο εργαστήρι κεραμικής Art Marque (από αρ.): Σόνια Γεροδήμου, Σάντρα Μεταξάς και Μάρα Μανωλακάκη

Επισκεφτήκαμε το χώρο όπου συμμετείχαμε σε ένα workshop και η εμπειρία ήταν μοναδική. Αρχικά, θα πρέπει να σκεφτείς και να σχεδιάσεις το αντικείμενο που θέλεις να φτιάξεις. Στην συνέχεια θα πρέπει να δουλέψεις τον πηλό βουτώντας τα δάχτυλα στο νερό και έπειτα να τον μαλακώσεις σιγά-σιγά. Υγρός πηλός παίρνει την επιθυμητή μορφή από τα ανθρώπινα χέρια και ξηραίνεται ώστε να αποκτήσει στερεά μορφή. Γύρω σου θα βρεις, μεταξύ άλλων, ξύλινες γλυφίδες για να σχηματίσεις μοτίβα πάνω στον πηλό, πινέλα, τροχό και χρώματα. Αυτοσχεδίασε και φτιάξε το δικό σου δημιούργημα! Αργότερα (άλλη μέρα) ο πυλός μπαίνει σε ειδικό φούρνο και «ψήνεται» ώστε να αυξηθεί η μηχανική του αντοχή και τέλος θα περαστεί ένα προστατευτικό «φίλτρο» για επιπλέον προστασία.



Ο πηλός είναι συναρπαστικός και θα προσαρμοστεί στο επίπεδο δεξιοτήτων σου, όποιο και αν είναι αυτό. Eδώ ο καθένας δουλεύει με τον δικό του ρυθμό, αλλά πάντα υπάρχει κάποιος για να τον βοηθήσει, να του δείξει τρόπους τεχνικές και να τον συμβουλεύσει. Ο τροχός είναι το πιο απαιτητικό τεχνικό κομμάτι και τα μαθήματα είναι πολύ συγκεκριμένα, οπότε γίνονται ειδικά workshop. Τα εργαστήρια γίνονται κατόπιν ραντεβού.



 

Ευχαριστούμε την Manina Irvine που μας μύησε στην εμπειρία της κεραμικής και την εθελόντρια φωτογράφο μας Σάντρα Μεταξάς για τη φωτογραφική κάλυψη του άρθρου.


Αγίας Παρασκευής 18 & Κόλλια, Νέα Μάκρη

Τηλ: 6932337157

Πηγές: Culture Gov, Bovary, Lifo

bottom of page